BEBEK BAKIMI VE BESLENME ÖNERİLERİ

BEBEK BAKIMI VE BESLENME ÖNERİLERİ

Bebeğinizin bulunduğu odanın sıcaklığının ne çok sıcak ne de serin olmalıdır. Ortalama 22-23° C olması yeterlidir. Bebeğin ne kadar giydirileceğine ellleri, yanakları, sırtı el ile kontrol edilerek karar verilebilir. Bebeğinize kıyafet seçerken %100 pamuk, yıkanabilir ve rahat giyilebilen badiler, zıbınlar ve tulumları tercih edilmelidir. Bebeğin kıyafetlerini yıkarken saf sabun tozu veya bebekler için hazırlanmış özel deterjanla kullanmalıdır. Ailenin diğer fertlerinin çamaşırları mutlaka ayrı yıkanmalı ve bebeğin kıyafetlerinin çok iyi durulanmasına özen gösterilmelidir.

Bebeğinizin yıkanacağı oda ısısı en az 27° C, banyo suyu ise 36-37 °C olmalıdır. Bu sıcaklı dirseğinizi suya sokarak anlamaya çalışabilirsiniz. Bebeğinizin ilk banyosunu göbek bağı düştükten 24 saat sonra yaptırabilirsiniz. Banyo yaptıracağınız zamanı ayarlarken bebeğin aşırı tok veya aç olmamasına dikkat etmelisiniz. Bebeğinizi yıkarken küvet ve fileden faydalanabilirsiniz. Bebeğinizin vücudunu yıkarken su içinde olması tercih edilir. Bebek yıkanırken suyun hava yollarına kaçmaması için özellikle sırt üstü yatarken başına, yüzüne su dökülmemelidir. Banyonun en sonunda baş yıkanır ve toplam banyo süresi 3-5 dakikayı geçmemelidir. Bebek havlu ile iyice kurulandıktan sonra diğer havlunun üzerine alınır. Saf zeytinyağı veya bebek yağı ile hafifçe masaj yaparak yağlanır. Bebekler yazın her gün, kışın gün aşırı ya da haftada iki kez yıkanabilir.Tırnak kesimi için ise en uygun zaman banyo sonrası ve uyku sırasındadır.

Bebeklerin gözü çapaklandığı zaman ılık su ve pamuk ile temizliği yapılır. Göz temizliği yaparken her göz için ayrı pamuk kullanmalı ve temizlik içten dışa doğru yapılmalıdır. Bebeklerde burun sık tıkanır. Burun tıkanırsa serum fizyolojik damlatılmalı, sonrasında küçük yumuşak bir pompayla narince burun duvarlarına değmeden burun temizliği yapılmalıdır.

Kulak temizliği herhangi bir yabancı cisim ile yapılmamalı ve kulağın içine kesinlikle bir sey sokulmamalıdır. Sadece kulak arkası ve kepçe kısmının iç kıvrımları silinmelidir.

Ağız bakımı için kaynatılmış ve ılımış suda ıslatılmış gazlı bezle ağzının içi tek seferde silinmelidir. Bebeğin sağlığı için anne göğüs temizliğine dikkat etmelidir.

Bebeğin alt temizliği için ıslak mendiller yerine özellikle ilk aylarda sadece pamuk ve suyla silinmesi tercih edilmelidir. Kızlarda silme önden arkaya doğru yapılmalıdır. Erkeklerde pipinin sünnet derisi açılmamalıdır. Bebeğin altı sık sık değiştirilmeli, her seferinde bebeğin altı bir süre havalandırılmalıdır.

Bebeğin doğumdan sonra en geç bir saat içinde emmesi sağlanmalıdır. Bebek beslenirken saat düzeni ile değil sık sık emzirilmelidir. Sadece dört saatten fazla uyursa uyandırılıp emzirilebilir. Emzirme öncesi ve sonrası memenin temizlenmesine gerek yoktur. Temizlik maddeleriyle silinmesi derinin doğal koruyuculuğunu ortadan kaldırabilir.

Anne sütü oda sıcaklığında 3 saat, buzdolabında 3 gün, dondurucuda 3 ay saklanabilir. Saklama işlemi için strelize edilmiş, kapağı iyi oturan, dışı sert plastik veya cam kaplar kullanabilir.. Bu kapların üzerine sağım yaptığınız saati ve tarihi yazabilmelisiniz. İlk önce sağılmış anne sütü, ilk kullanılmalıdır. BPA ve BPS içermeyen, özellikle anne sütü saklamak için tasarlanmış süt saklama poşetleriyle de anne sütleri güvenle ve sağlıkla saklanabilir. Donmuş anne sütünü çözdürmek veya sıcaklığını arttırmak için bir kaseyi sıcak veya ılık su ile doldurun ve içine donmuş anne sütü olan poşet/şişeyi oturtun. Donmuş anne sütü, çözünürken sütün üstünde kaymak ve süt katmanları oluşabilir. Sütün sıcaklığını test etmeden önce anne sütünü hafif dairesel hareketlerle karıştırarak sıcaklığın homojen yayılmasını sağlayın. Anne sütünü ısıtmak için mikrodalga fırın kullanmayınız.

Biberon desteği vermek zorundaysanız yavaş akım sağlayan biberonları tercih edin. Biberon mamasını, kutu üzerindeki talimatlara uygun hazırlayın, bir mama uygun ısıda su varsa 2-3 dakika içinde hazırlanabilir. Biberonda artan sütü, kullanmıyorsanız iki saat içinde atın.Tavsiye ettiğimiz bir mama markası yoktur.

YENİDOĞAN BEBEKLERDE SIK KARŞILAŞILAN SORUNLAR

Yenidoğan Sarılığı

Yenidoğmuş bebeklerin kanındaki bilirubin miktarının artmasına bağlı olarak görülen bir çeşit sarılıktır. Yeni doğmuş bebeklerdeki alyuvarların aşırı hızlı bir şekilde ve aşırı miktarda parçalanması, bebeğin karaciğerinin aşırı miktardaki bilirubin oluşumunu işleyecek kapasiteye sahip olmaması, anne ve babadaki RH ve ABO uyuşmazlığı, doğum esnasındaki zorlanmalara bağlı aşırı ezik ve çürükler, erken doğum, annedeki şeker hastalığı, Soğumdan sonra çok kilo kaybeden bebekler sarılık açısından riskli olup yakın aralıklarla çocuk uzmanı tarafından takip edilmelidir.

Solunum Sıkıntısı

Sezaryenle doğan bebeklerde daha sık olmakla birlikte bazı bebeklerde geçici solunum sıkıntısı (ıslak akciğer) görülebilir. Bu bebeklere yoğun bakım ünitesinde sıvı tedavisi ve oksijen desteği vermek gerekebilir. Çoğunlukla 3-7 gün içinde iyileşir. Anne karnında mekonyumunu (ilk dışkı) yapan bebekler, bu dışkıyı doğum anında akciğerlerine kaçırabilirler ve yaşamı tehdit eden, ölüm riski yüksek olan bir tablo gelişebilir. Bunların dışında doğuştan akciğer hastalıkları, enfeksiyonlar, doğuştan metabolizma hastalıkları, erken doğumlar gibi durumlar yaşamın ilk ayında solunum sıkıntısı nedeni olabilir.

Hipoglisemi (Kan Şekeri Düşüklüğü)

Yenidoğan döneminde kan şekerinin 40 mg/dl’nin altında olması hipoglisemi olarak değerlendirilir. Kan şekeri düşük olan bebeklerde ellerde titreme, huzursuzluk, morarma, vücut ısısının düşüklüğü, sık nefes alma, solunum durması, solunum güçlüğü gibi belirtiler görülür. Prematür (erken doğan) bebekler, doğum haftasına göre düşük doğum ağırlıklı doğan bebekler, doğum haftasına göre fazla kiloyla doğan bebekler, gebelik sırasında veya öncesinde şeker hastalığı saptanan annelerin bebekleri hipoglisemi açısından risk altındadır.

Doğum Travması

Doğum esnasında bebeğin kafası doğum kanalından çıkarılırken en sık kafa, boyun ya da omuz kısmında olmak üzere yaralanmalar meydana gelebilir. Doğum ağırlığı 4000 gramdan fazla olan bebekler, doğum sırasında bebeğe fazla baskı ve çekiş gücü uygulanması, zor doğum veya gebeliğin 37. haftasından önce gerçekleşen doğumlular, annenin pelvisinin normal yollarla veya güvenli bir bebek getirmek için uygun yapıda olmaması, bebeğin doğum için ideal pozisyonda (baş aşağı) olmaması gibi durumlarda doğum travmaları yaşanabilir.

Kolik (Gaz Sancısı)

Çoğunlukla bebekler 2 haftalık olduktan sonra başlar, fakat bazı bebeklerde 2-3 günlükten itibaren de başlayabilir. Genellikle öğleden sonra başlayan 2-3 saat sürebilen ağlama nöbetleri şeklindedir. 10 günden sonra başlayan nöbetler 2 aya doğru şiddetini arttırır. Sonra tedricen azalarak 3-4 ay arasında düzelir. Bazı bebeklerde 6 aya kadar sürebilir.

YENİDOĞAN BEBEKLERDE NADİR KARŞILAŞILAN SORUNLAR

Göbek fıtıkları; Kız çocuklarında daha sık görülür. Karın kaslarının gelişmesine bağlı olarak kendiliğinden tedaviye gerek olmadan 1 yaş civarında geçer.

Kasık fıtıkları ; Erkeklerde kızlardan 9 kat fazla görülür. Organlarda boğulma ihtimali olduğundan mümkün olan en kısa zamanda ameliyat edilmesi gerekir.

Reflü; Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Her zaman tedavi gerekmez, kilo alım hızı iyi ise ilaç vermeden takip edilebilir.

Pişik; Bez bağlanan bölgede idrar ve dışkının uzun süe cilde teması sonucunda meydana gelir. Alt bakımı önerilerine uyulmalıdır.

Hidrosel;Testislerin etrafında sıvı toplanabilir. 1 yasına kadar kendiliğinden geçer. Beraberinde kasık fıtığı varsa acil opere edilir.

İnmemiş testis; İlk 3 ayda %50 si, 1 yıla kadar da %80′ torbaların içine iner.

Fimozis; Sünnet derisinin dar olmasına denir. Bu durum bebeğin idrar yapmasını zorlaştırabilir. Erken sünnet tavsiye edilir.

Hipospadias ve epispadias; İdrar yolunun penisin ucun açılması gerekirken üstüne veya altına açılmasıdır. Erken sünnet önerilmez.

Konak; Doğumdan sonra yağ bezlerinin fazla çalışmasına bağlı olarak saçlı deride meydana gelen pullanmalardır. Zeytinyağı veya sıvı vazelinle tedavi edilebilir. Bazı durumlarda hafif etkili kortikosteroidler kullanılabilir.

Doğuştan kalça çıkığı; Uyluk kemiğin başı ile kalçada onun yerleştiği eklem bölgesi arasındaki uyumsuzluktan meydana gelir. En uygun zaman olan 4-6 hafta arasında usg ile tanı konulabilir.

Tortikolis;Genellikle boyun adelesi içine olan kanama sonucu meydana gelir. Doğumdan yaklaşık 2 hafta sonra kasın içinde zeytin şeklinde bir kitle ele gelir ve 5-8 ay içinde kaybolur. Egzersiz önerilir.

Çocuk Doktoru

Sevil ÖZTÜRK

Bir Cevap Yazın