Gebeliğe Hazırlık

Gebeliğin ilk adımı onu önceden düşünüp programlamaktır . Gebelik sırasında yapılan takiplerin yanında gebelik öncesi muayene ve danışma da oldukça önemlidir. Burada en önemli amaç bilinen veya bilinmeyen bir hastalığın gebeliği ne oranda etkileyeceğinin ya da bu hastalığın gebelikten ne oranda etkileneceğinin ortaya konulmasıdır. İdeal olan gebe kalmayı planladığınız zamandan 3 ay öncesinde kadın ve doğum hastalıkları uzmanı ile bir ön görüşme yapmanızdır. Gebe kalmak isteyen ve bu amaçla da korunmayı bırakan kadınların geçmişte geçirmiş oldukları özellikle ciddi düzeydeki kadın hastalıkları gebe kalıp kalamayacakları açısından önem taşımaktadır. Örneğin daha önce rahim, yumurtalık ya da tüplerle ilişkili bir operasyon geçirmiş kişilerin bu bilgileri doktorlarına mutlaka iletmeleri gerekmektedir. Doktorunuz, sizin sağlık ve sosyal bakımlardan özgeçmişinizi değerlendirecek, çeşitlitürlü tahliller testler yapacak böylece gebelik esnasında oluşabilecek normal olmayan haller karşısında hem sizi hem de kendisini hazırlayacaktır. BuÖzellikle bu değerlendirmede anne ve baba adayının kendilerinde veya yakınlarında kalıtsal özellik gösterebilecek bir hastalığın var olup olmadığı araştırılır. GÇünkü gebe kaldığınızı bilmediğiniz ilk haftalar, bebeğinizin gelişiminin en kolay etkileneceği dönemdir. Jinekolojik muayene ve ultrasonografi ile rahim ve yumurtalıklar değerlendirilir. Eğer gerekli görülürse smear testi uygulanır. Bazı temel laboratuvar testleri ile karaciğer, böbrek fonksiyonları ve kronik hastalık varlığı (Şeker, hepatit ,guatr gibi) araştırılır. Herhangi bir sebepten dolayı sürekli kullanılan ilaçlar varsa gebelik döneminde kullanılmalarının uygun olup olmadığı değerlendirilir. Bu gibi nedenlerden dolayı doktor kontrolünde bilinçli ve planlayarak gebe kalmak en doğrusudur. Doktorunuzun yapacağı tetkik ve muayeneler, tavsiye edeceği tedaviler yanında sizin de yaşam biçiminizde değiştirmeniz gereken şeyler olacaktır.

Hamileliğe Hazırlıkta Nelere Dikkat Edilmeli?

  • Doktor kontrolünden geçin,TORCH gibi doğum öncesi yapılması gereken tahlilleri yaptırın.
  • Fazla kilolardan kurtulun
  • Sağlıklı Beslenin
  • Sigarayı Bırakın
  •  Doğum kontrolünü bırakın
  • Folik Asit alın
  • Egzersize başlayın
  • Diş muayenesine gidin
  • Aşılarınızı yaptırın (hepatit aşılarınızı tamamlayın, grip aşınızı yaptırın)
  • Risk oluturabilecek ilaçlardan kaçınınİlaçlara dikkat edin
  • İş ortamınıza düzenlemeye dikkat edin
  • Doktor kontrolünden geçin

Sağlıklı hamilelik sürecinin yaşanması için annenin sağlığından emin olmak gerekir. Bu nedenle hamilelik kararı alınmasından itibaren anne sağlığı kontrol altına alınmalıdır ve mutlaka bir kadın ve doğum uzmanı tarafından muayene edilmelidir. Böylece başvuracağınız uzman sizi muayene edecek, bazı kan testleri isteyecek, ultrasonografi ile inceleyecektir. Böylece hamilelik öncesi bir sorunla karşılaşıp karşılaşmayacağınız anlaşılacak ve karşılaşma durumunda önceden önlemi alınacaktır. Mutlaka doktorunuza eşinizle birlikte gitmeniz gerekir, çünkü eşiniz de bazı risklerin ortağıdır. Örneğin eşinizin kan grubu, ailesinde genetik geçişli bir hastalık olup olmadığı, sürmekte olan hastalık nedeniyle kullanmakta olduğu ilaçlar gibi bir çok etmen, sağlıklı bir hamilelik sürecini etkileyebilecektirn etmenlerdir.

Fazla Kilolardan Kurtulun

Hamilelik öncesi fazla kilolarınızdan kurtulmak sizin rahat bir hamilelik yaşamanıza ve kolay doğum yapmanıza yardımcı olacaktır. Aynı zamanda doğum sonrası verilecek kilolarla daha az uğraşmanız anlamına gelir. Hamilelik sürecinde fazla olan kilonuzun üstüne aldığınız kilolar belinize sırtınıza daha fazla yük binmesine neden olacak ve bu durum ileride mekanik bel ağrısına yol açaçaktır.

Sağlıklı Beslenme

Hamilelik öncesi yeterli ve dengeli beslenip beslenmediğinize dikkat etmenizk gerekir. Beslenme hem sizin hem de bebeğinizin gelişimi için son derece önemlidir. Dengeli beslenmek için 4 ana grupta yiyecekten yeterli miktarda ince almak gerekir ve düzenli aralıklarla tüketilmelidiryemek yenmesi son derece önemlidir. Bu nedenle günde 3 ana öğün ve hafif ara öğünler dengeli beslenmeniz için vazgeçilmezdir mutlaka gereklidir. Proteinden zengin bir beslenme biçimi tercih etmeli, yağ ve şeker tüketiminizi sınırlamalısınız.Az yağlıYağsız süt ve süt ürünleri, yumurta, kuruyemiş,balık ve beyaz etler diyetinizde yer almalıdır. Mutlaka bol taze meyve ve sebze tüketilmelialınmalı, bunun yanında makarna, pirinç, baklagiller gibi farklı besin gruplarını da diyete eklenmelidirtüketmelisiniz. Sigara içiyorsanız, kesinlikle bırakılmalıdırkmalısınız.

Sigarayı Bırakın

Hamilelik sırasında içilen her sigara bebeğe giden oksijen miktarının azalmasına sebep olmaktadır. Yapılan araştırmalar hamilelikleri boyunca sigara içen annelerin daha düşük kilolu bebekler dünyayagetirdiğini göstermektedir.iyor. Hamilelikleri boyunca sigara içen annelerin bebekleri solunum yolu enfeksiyonlarına daha yatkındırdayanıksız oluyor ve yaşdaşlarına akranlarına göre genel sağlık sorunları daha fazla görülüryor. Ayrıca bebeğin hiçbir sebep yokken ani ölüm sendromu nedeniyle hayatını kaybetme oranları da daha yüksektir. Sigaranın doğumu zorlaştırıcı etkisi olduğu gibi lohusalık döneminde anne sütü miktar ve kalitesinede olumsuz etki yaparının azalmasına da sebep olacaktır. Ayrıca sigara içilen ortamlarda bulunmaktan kaçınmalı yani pasif içicilikte benzer sonuçlara sebep olmaktadır. Sigara gebe kalma ihtimalini düşürür ve gebelikte içildiğinde düşük, erken doğum ve doğum komplikasyonlarını arttırır yapma ve çocukta gelişme bozukluğuna sebep olur. Alkol de kesinlikle alınmamalıdır.

Doğum Kontrolünü Bırakın

Hamile kalmayı planladığınız andan itibaren kadın ve doğum uzmanınızla görüşerek doğum kontrol yönteminin bırakılmasının ardından ne zaman hamile kalınması gerektiği hakkında bilgi edinmelisiniz. Çünkü bazı yöntemlerin hassasiyeti vardır. Örneğin doğum kontrol hapı bırakıldıktan sonra ilk aylarda adet düzensizlikleri ve çoğul gebelikler görülebilir.

Folik Asit Alın

Sağlıklı beslenme için hamilelik öncesi de hamilelik süreci kadar önemlidir. Gebelik öncesi doktorunuza gittiğinizde destek tedavisi için folik asit kullanmanızı tavsiye edecektir. Bebeğin merkezi sinir sisteminin gelişmesi için özellikle gebeliğin ilk haftalarında B9 vitamini diğer adıyla folik asit alınması çok önemlidir. Çünkü folik asitin nöral tüp defekti adı verilen doğumsal sakatlıkları önlemeye yardımcı olduğu bilinmektediriyor. Folik asit eksikliğinde sinir sisteminde omurilik kanalının tam kapanamamasına bağlı anomaliler olur. Özellikle, daha önceden folik asit eksikliği saptanmış veya nöral tüp defekt anomalili bebek doğurmuş kadınlar, hamile kalmayı planladıkları tarihin en az üç ay öncesinden yukarıda bahsettiğimiz folik asit kullanımına başlamalıdırlar.

Vücutta depolanmadığı, gebelik dönemi boyunca normalden fazlasına gerek duyulduğu ve doğal gıdalarla gerektiği kadar karşılanmadığı için her gün mutlaka doktorun belirlediği oranda alınmalıdır. Taze yeşil sebzeler folik asit kaynağıdır, fakat uzun süreli pişirmeler ve uzun süre bekleyen gıdalardaki miktarını azaltır. En çok kepekli ekmek, karnabahar, ıspanak, yer fıstığı ve fındıkta mevcuttur.

Egzersize Başlayın

Eğer rahat bir hamilelik ve doğum istiyorsanız formunuza dikkat etmeniz gerekir. Gün içerisinde özellikle bel, sırt ve karın kaslarınızı çalıştıracak hafif egzersizler yaparsanız gebelikten sonra eski

sağlığınıza ve biçiminize daha rahat dönebilirsiniz. Bu durumu bilerek hamilelik öncesi egzersizlere başlamanızda yarar var.

Toksoplazma Testi Yaptırın

Kedi dışkısından bulaşabilen toksoplazma, gebelik esnasında, sizde enfeksiyon oluşumuna ve bu enfeksiyonun bebeğe bulaşmasına neden olabiliruyor. Ülkemizde sık karşılaşmasakta özellikle

evinizde kedi besliyorsanız,çiğ yada az pişmiş et yeme alışkanlığınız varsa hamile kalmadan önce yaptıracağınızacağınız ilk şey,bir toksosloplazma testi önemlidiryaptırmaktır. Eğer bu enfeksiyonun

rahimiçindeki rahim içine geçerse bebeğe bulaşmasıkte bazı kalıcı hasarlara sebep olabilir.

Aşılarınızı Yaptırın

Hamilelik öncesi kızamıkçık, Hepatit B ve tetonoz aşılarını yaptırmadıysanız mutlaka yaptırmanız k gerekir. Çünkü aşılanmayan annelerin etken maddeyle gebelikte karşılaşması sadece anne

içinyalnızca kendini değil, aynı zamanda bebek içinde risk oluştururbebeğini de etkiler. Hamilelik sırasında yada doğumda taşıdığınız bazı enfeksiyonları u bebeğinize bulaştırmanız söz konusu olabilir.

İlaçlara Dikkat Edin

Gebelik için korunmayı bıraktığınız dönemdelerde doktorunuza danışmadan ilaç almamanızak gerekir. Yapılan araştırmalarda erken hamilelik döneminde kullanılan bazı ilaçların plasentadan

geçerek bebeğin gelişimini olumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle hamilelik öncesikullandığınız ilaçlar konusunda da hassas olmanız gerekir.

İş Ortamınıza Dikkat Edin

İş ortamınızın hamilelik sürecinde oluşturabileceği olumsuz etkilerini iyi değerlendirmek gerekir. Özellikle de radyasyonlu ve kimyasal gazların açığa çıktığı ortamlarda çalışmak zorunda olan olan

anne adayları bu durumu yöneticilerine bildirerek önlem alması gerekmektedir.

Hamile kalabilmek için ne sıklıkta seks yapmak gerekir?

Hamile kalabilmek için spermlerin kadın vücudundaki yaşam süreleri ve yumurtayı yakalayabilmeleri göz önüne alındığında yumurtlama döneminde haftada 3 defa ya da gün aşırı ilişkiye girilmelidir. Burada önemli olan konu yumurtlama günlerinenın olduğu günlere yakın dönemde, yani iki adetin tam ortasına rastlayan dönemde ilişki olmasıdır.

Seks sırasında ve sonrasında neler yapmak gerekir?

İlişki esnasında kullanılabilen değişik kayganlaştırıcı sıvıların ya da jellerin de spermler üzerine olan etkileri tam bilinmediğinden mümkün olduğunca kullanılmaması gerekir. Özellikle spermlerin vajen dışına taşma ihtimalinin görece az olduğudışarı akmaması amacıyla genellikle erkeğin üstte olduğu pozisyonlar tercih edilebilirmelidir. Pelvik kaslarının altına yastık koyulabilir. Bunun yanında her türlü pozisyon gebelik açısından mümkündür. Önemli olan spermin dışarıya akışınının ilk birkaç dakika vajende kalmalıdırda en aza indirilmesidir. Boşalma sonrasında bir miktar aslında normaldir. Boşalma sonrasında spermin dışarı kaçmasını minimal oranda tutmak için kalçaların yükseltilmesi, bacakların kaldırılmas gibi yöntemler çok da etkili değildir , en az 5 dakika kadar yatılması yeterlidir. Vaginal duş yapılmaması gerekmektedir .

Gebelik öncesi değerlendirilmesi gereken hastalıklar nelerdir?

  • Kansızlık (Anemi)

Kansızlık, kadınlar arasında çok sık görülen bir sağlık sorunudur. Genellikle kansızlık, demir eksikliğine bağlı olsa da  ‘Akdeniz Anemisi’ ve diğer anemiler de görülmektedir.Gebelik sırasında

aneminin düzeltilmesi zordur ,bu nedenle varsa aneminin gebelik öncesi teşhisi, hangi tipte bir anemi olduğunun saptanması  ve tedavi edilmesi gerekir. Bazı kansızlıklar kalıtsal özellik gösterir. Bu nedenle anne adayında bu tip bir anemi (ya da taşıyıcılığı) önceden saptandığında mutlaka baba adayının da durumunun değerlendirilmesi gerekir. Eğer ebeveynlerin her ikisi de taşıyıcı ise bebeğin dörtte bir oranında Akdeniz anemisi hastalığıyla doğma riski vardır.Bu durum mutlaka saptanmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.

  • Tiroid Bezi Hastalıkları

Tiroid bezi salgıladığı T3  ve T4  adı verilen hormonlarla vücuttaki pek çok  metabolik olayı kontroleder. Tiroid hormonlarının normalin üzerinde olmasına hipertiroidi,altında olmasına da hipotiroidi adı verilir. Ülkemizde özellikle erkeklere göre kadınlarda daha çok görülür. Tiroid hormonlarında normalden sapma olan kadınların gebe kalma olasılığı daha düşüktür, ancak gebelik sırasında tanı koyulan hastalar da vardır.Hipertiroidi hastalarının gebelik bulantıları normalden uzun süreli ve daha şiddetli olabilir.Yine düşük ihtimali her iki durumda da normalden daha fazladır. Daha önceden tanı koyulmuş bir tiroid hastalığınız varsa ve ilaç kullanıyorsanız bu durumu zaten doktorunuzla paylaşmanız gerekir. Hipotiroidi hastalarına dışarıdan verilen tiroid hormonları plasentadan bebeğe geçmez.Bu nedenle bebeğe herhangibir etkisi olması mümkün değildir.Buna karşın tiroid bezi fazla çalışan hastaların kullandığı ‘antitiroid’ ilaçların bebeğe geçmesi mümkündür.ancak Hipotirodi ve hipertiroidi gebelik için daha riskli olduğundan ilaçlarınızı kesmeniz özel durumlar dışında önerilmez.Gebelik süresince de gerektiğinde hormon düzeyleriniz kontrol edilerek tedaviniz düzenlenecektir.

  • Hipertansiyon

Gebelikte hipertansiyona bağlı problemler gerek anne gerekse bebek için hayati tehlike oluşturabilir.Bu nedenle varsa hipertansiyonun tanısı ve tedavisinin düzenlenmesi şarttır. Daha önceden tanı koyulmuş bir hipertansiyon hastasının gebe kalması için doktorunun izin vermesi gerekir.Bu konu ayrı bir başlık altında daha geniş şekilde işlenecektir

  • Şeker  Hastalığı

Şeker hastalığının gebelikle ilişkisi iki farklı şekilde ortaya çıkar. Gebelik öncesinden tanı konmuş bir şeker hastalığı bulunabileceği gibi gebelik sırasında da şeker metabolizmasında bozukluk ortaya çıkabilir. (Gestasyonel diabet). Eğer gebelik öncesi tanı koyulmuş şeker hastalığı varsa  gebe kalma kararı vermeden önce mutlaka iç hastalıkları ya da diabet uzmanı(endokrinolog) ve kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla görüşmeniz gerekir. İyi kontrol edilmemiş bir şeker hastalığında bebekte bazı sakatlıkların oluşma olasılığı yüksektir. Son 3 aydaki kan şekeri düzeyi hakkında fikir veren kanda  HbA1c  düzeyi belli sınınırın üzerindeyse  bebekte sakatlık riski artmış kabul edilir ve tıbbi kürtaj dahi önerilebilir. Şeker hastası bir anne adayının gebeliği yüksek risk taşır ve mutlaka bir ekip tarafından takip edilmelidir.Bu ekipte ideal olarak diabet uzmanı, kadın hastalıkları ve doğum uzmanı, çocuk hastalıkları uzmanı , diyetisyen bulunmalıdır. Muıtlaka anne adayı şeker hastalığı konusunda eğitilmelidir.

  • İdrar Yolları Enfeksiyonu ve Böbrek taşları

Gebelik nedeniyle oluşan pek çok değişiklik idrar yolu enfeksiyonlarının ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bu dönemde geçirilen idrar yolları enfeksiyonu kolaylıkla yukarı doğru ilerleyip, böbrekleri etkileyebilir. Bu nedenle gebelik öncesi idrar yolu enfeksiyonu ekarte edilmelidir. Basit bir idrar tetkiki ya da idrar kültürü bu konuda yeterli olacaktır. Böbrek taşı bulunması durumunda idrar yolu enfeksiyonu oluşması daha da kolaylaşır. Eğer varsa böbrek taşlarının tedavisi yapılmalıdır. Kısaca özetlersek  hamile kalmadan önce ; Tam kan sayımı, idrar tetkiki, açlık kan şekeri, Hepatit B antijen ve antikoru ,Hepatit C antikoru, VDRL,  Anti HIV , Rubella IgM ve IgG,Toxoplazma IgM ve IgG tetkiklerinin yapılması gerekmektedir.

Bir Cevap Yazın