Erkeğin Genital Yapısı ve İşleyişi

ERKEK ÜREME ORGANLARININ YAPISI

Erkek üreme organları spermin üretildiği ve onun taşınmasını sağlayan meninin salgılandığı organlardır. Erkek üreme organları da aynen kadınlarda olduğu gibi ‘dış’ta yer alanlar ve ‘iç’te genital organlaryer alanlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Penis ve testisler vücudun dışında, diğerleri ise içerdedir. Erkeğin dış genital sistem içinde penis,  ve içinde testisleri bulunduran haya (skrotum) bulunmaktadır. Testis, epididimis, spermtohum kanalları,  sperm meni kesecikleri, prostat, İdrar kanalı (Üretra), İdrar torbası (Sidik kesesi, Mesane) ise iç genital  organları oluştururlar.

ERKEĞİN DIŞ GENİTAL  ORGANLARI

Penis

Penis, erişkin bir erkekte 5-12 santimetre uzunluğunda, 3-5 santimetre çapında  süngerimsi ve silindirik  yapıda organdır . boşaltım kanalının çevresini saran özel bir doku yapısına sahiptir.Cinsel birleşme sırasında spermlerin hazneye atılmasını sağlar. Ayrıca İdrar yolu da penis aracılığı ile dışarı açılır.  İçinde kan damarlarını barındıran özelleşmiş gözenekler vardır. Cinsel uyaranlar sonrasında içindeki boşluk ve gözeneklerin kanla dolmasıyla penisin çapı artar ve boyu yaklaşık iki katına çıkar. Uyaran bittiğinde ise penis kısa sürede eski boyutuna dönmektedir. Genital organ olma özelliği ancak ergenlikten sonra kazanılır. Erişkinde uzunluğu olağan duruşu ile (yumuşak hali) ereksiyondaki duruşu (katı hali) arasında farklılık gösterir. Normal konumda serbest bölümü 6-8 cm iken ereksiyonda 12-14 cm’e çıkar. Üzerini kaplayan deri ince ve nispeten kılsızdır. Derin fasya tabakasına gevşek olarak tutunması nedeniyle hareketlidir. Deri altı yağ dokusu yoktur. Bu durum, kişinin ağırlığında oluşan değişikliklerin penis kalınlığına yansımamasını  açıklar.

Penis uzunluğu çok değişken olabilir ve penisin cinsel işleviyle boyutları arasında bilinen bir ilişki yoktur.

Penis baş ve gövde olmak üzere iki kısımdan oluşur. Baş kısmı sünnet derisiyle kaplıdır ve erkek sünnet olduktan sonra bu kısım açıkta kalır. Penisin baş kısmı sünnet olmamış erkeklerde sertleşmeyle birlikte ortaya çıkar, eski boyutlarına döndüğünde tekrar deri tarafından örtülür. İstenirse elle sıyrılarak da ortaya çıkarılabilir., Penis başının deri rengi koyu olup, uç kısmında idrar deliği bulunur.

Penis başı çok sayıda sinir hücresi içerdiğinden erkeğin en hassas bölgelerinden biridir ve erkek orgazmında en önemli rolü oynar.

Penisin ortasından uretra adı verilen idrar borusu geçer. Mesaneyle bağlantılı olan bu boru, penis başının uç kısmında bulunan uretra ağzına açılır. Uretra hem meninin hem de idrarın dışarıya boşaltılmasını sağlar.

Erkek uretrası (sağda yer alan şekil) kadın uretrasına göre çok daha uzundur. Kadın uretrasının nispeten kısa olması kadınlarda idrar yolları enfeksiyonlarının kolaylıkla oluşmasına zemin hazırlar.

Skrotum (Erbezi kesesi, torbalar)

Skrotum penisin alt kısmında, sağlı sollu yer alan iki testis ve sperm kanallarının bir kısmının bulunduğu çok sayıda damar yapısı barındıran ince kırışık derili kesedir.

Testisleri sarar, korur, darbelerde ve sıkışmalarda yumurtaların zarar görmesini engeller.

Skrotum testisler için bir ısı kontrol sistemi olarak görev yapar; spermlerin normal gelişmesi için testislerin vücut sıcaklığından biraz daha düşük ısıda (35ºC) olması gerekir. Skrotum duvarındaki kaslar gevşeyip kasılarak testisler için uygun ısıyı sağlarlar. Oysa vücut sıcaklığı 37 derecedir, bu nedenle erkeklerde yumurtalıklar kadınlardan farklı olarak torba içinde vücut dışına alınmıştır SkrotumHayaların  büyüklüğü ve şekli yaşa göre değişkendir. Yeni doğan döneminde sert ve pubis’e yakın konumda iken erişkinde daha yumuşak ve büyük; yaşlılarda gevşek ve sarkık bir hal alır.

Skcrotum derisi çok incedir ve melanin pigmenti fazlalığı nedeniyle rengi kahverengidir. Üzerinde az sayıda kıl folikülü ile ter bezleri bulunur. Yağ dokusu içeriği düşüktür. Bu özelliği ısı regülasyonunda önemli bir rol oynar. Yağ bezlerinin salgısı özel bir kokuya sahiptir.

ERKEĞİN İÇ GENİTAL ORGANLARI

Testisler (Erbezleri, yumurtalar)

Skrotumun içinde bulunan testisler birer kanalkordon vasıtasıyla vücuda bağlanmışlardır. Bu kanalların kordonun içinde damarlar, sinirler ve sperm kanalı bulunur. Deri torbalarının içinde sağda ve solda yerleşmiş olarak yer alan testisler iki adettir. GBir tane bile olsa yeterlidir, genellikle sol testis sağdakinden biraz daha aşağıdadır. Birinin diğerinden daha aşağıda durması normaldir. Testislerin büyüklükleri kişiden kişiye değişmekle beraber, her biri ortalama 20-30 gram ağırlığında, 3-6 santim büyüklüğünde ve 2-2,5 santimetre kalınlıktadırlar. Cinsel ilişki sırasında bir miktar büyür. İç ve dış yüzleri, ön ve arka kenarları üst ve alt uçları vardır. Skcrotum içinde hareketli ve sarkık olarak dururlar. Testisler basınca karşı çok duyarlıdırlar ve bası ile fonksiyonlarını yitirirler. IAşırı düzeydeki ısı farklılıklarından da etkilenirler. Normal karın içi sıcaklıkta fonksiyon göstermezler. 2-3o kadar daha düşük ısıda spermium üretirler. En önemli görevleri; erkek tohum hücrelerini (sperm) üretmek ve erkeklik hormonu (testosteron) salgılamaktır.

Her testis içinde küçük ve oldukça kıvrımlı sperm kanalcıkları bulunur. Bu kanalcıklarda  beyindeki hipofiz bezinin salgıladığı FSH hormonunuhormonunun kontrolünden verdiği emirle sperm üretilir hücreleri üretirler. Testisler yine hipofiz bezinden salgılanan ve LH adı verilen hormonunun etkisiyle testosteron hormonu üretirler.

Erkek çocukta ergenlik dönemine girene kadar nispeten düşük miktarlarda salgılanan testosteron hormonu ergenlikle birlikte yüksek miktarlardadaha hızlı salgılanmaya başlar ve erkek çocukta ses kalınlaşması, sakal-bıyık çıkması, vücut kaslarının gelişmesi, vücutta erkek tipi kıllanmanın başlamasıortaya çıkması gibi erkeksi özelliklerin ortaya çıkmasını sağlar. Sperm üretimi de ergenliğin başlamasıyla kısa sürede başlar.

Erişkin bir erkekte de testosteron erkek cinsiyete özgü özelliklerinin devamını ve  sürekli olarak sperm üretimini sağlar.

Sperm hücresinin yapısı ve sperm üretimi

Her testis içinde çok ince ve birbiri üzerine katlanmış çok sayıda ince kılcal boru vardır. Sperm hücreleri bu borular içerisinde oluşur ve olgunlaşırlar. Sperm hücrelerinin üretimi ve olgunlaşması yaklaşık 74 gün kadar sürer.

Sperm hücresi üretimi aynen yumurta hücresi üretiminde olduğu gibi esas olarak 46 kromozom taşıyan bir hücrenin tam yarıdan ikiye bölünmesiyle gerçekleşir. Erkeklerin hücrelerinde cinsiyet kromozomu olarak bir X bir de Y kromozomu bulunur. Kadında ise cinsiyet kromozomlarının ikisi de X yapısındadır.

Epididimis (testis kapsülleri)

ETestislere bitişik olan epididim, yaklaşık 6 metre uzunluğunda testislerin üzerine oturmuş kıvrımlar halinde sarılmış durumda bulunan kanal sistemidir. Testislerde üretilen spermtohum hücrelerinin, sperm tohum kanallarına ulaşmadan önce geçtikleri ve olgunlaşmak için bekledikleri yerdir. Testislerden spermi alır ve spermin olgunlaşmasına elverişli bir ortam yaratır.

Tohum Kanalları (sperm kanalları)

Testislerdeki olgunlaşmış erkek sperm tohum hücrelerini meni keselerine taşıyan kanallardır.
Erkek spermtohum hücrelerini taşımada aracı bir yoldur. Her testisten bir tane çıkar ve kendi tarafındaki meni kesesine açılır. Her iki testisin toplayıcı bölümlerinden çıkarak yukarı doğru uzanırlar. Bu kanal kapatıldığı zaman (Vazektomi) dölleyebilme özelliği kaybolur; erkekteki kısırlaştırma ameliyatlarında bağlanır ve kesilir,ancak cinsel isteklilik ve cinsel performans  güç değişmez.

Meni Kesecikleri ( vesika seminalib)

İdrar torbası ile rektum arasında bulunan erkek spermtohum hücrelerinin dışarı atılmak için toplanıp bekledikleri kiki küçük kese şeklindeki yapılardır bir yapıdır. İki tanedir.

Boşalma anında atılan sıvının (meni) bir kısmı bu keseciklerde üretilir. Erkek spermtohum hücreleri, bu sıvı içinde beslenir ve hareket ederler. Dışarıya atılmadan önce spermerkek tohum hücrelerini içinde muhafaza eder.

Prostat

Pelviste idrar torbasının hemen altında yer alan yuvarlak bir organdır ve üretranın orta bölümünü çevreler. Genellikle ceviz büyüklüğünde olan bu bez yaşla birlikte büyür. İçinden menimeni keselerinden gelen spermtohum kanalları ve idrar torbasından gelen idrar kanalı geçer. Rektumdan yapılacak manuel muayene ile ele gelebilir. 3X4 cm boyutlarında, kabaca kestane şeklinde mor renkli bir organdır.
Meni sıvısının büyük kısmı burada üretilir. Erkek tohum hücrelerinin hareketini artırıcı sıvı salgılayan bir organdır. Salgıladığı sıvı, meninin bir bölümünü oluşturur ve cinsel ilişki sırasında kadının haznesindeki kimyasal ortamı erkek spermtohum hücrelerinin hareketine uygun hale getirir. Adale kasılmaları ile erkek tohum hücrelerinin hızla dışarı atılmasını sağlar.

Üretra (İdrar Yolu)

Bu kanal hem idrarın, hem de meninin dışarı atıldığı kanaldır. Penisin içerisinde yer alır. İnsanlarda erkek üretrası yaklaşık 13 cm uzunluğundadır ve çıkış deliği penisin ucundadır.

İdrar torbası (Mesane)

Üreme sistemi organı değildir. Boşaltım sistemi organıdır. İçerisinde idrar birikir. Biriken idrar, idrar kanalıyla dışarı boşaltılır.

Sertleşme (Kalkma, Ereksiyon) Nedir?

Sertleşme, beyinden gelen emirlerle süngerimsi yapının daha fazla kanla dolmaya başlamasıdır. Dolan bu kanla  penis giderek kalınlaşmakta, uzamakta ve sertleşmektedir. Sertleşme için her zaman cinsel düşüncelerin veya uyarıların olması gerekmez. Uyku sırasında veya sabahleyin sertleşme olması normaldir. Mutlaka cinsel rüyalar görüldüğü anlamına gelmez. Sertleşme en beklenmedik zamanlarda olabilir ve kişiyi sıkıntıya sokabilir. . Buluğ çağından küçük çocuklarda da fiziksel nedenlerle sertleşme olabilir . Her sertleşmenin cinsel ilişkiyle veya boşalmayla sonuçlanması gerekmez.

Tohum Hücresi (Sperm) Nedir?

Sperm, erkek tohum hücresine verilen isimdir.S ve spermlerin her biri çok küçüktür. Testislerde her gün milyonlarca sperm üretilir. Üretilen bu spermler sperm meni kanalları vasıtasıyla meni keseciklerine ve prostata ulaşır. Burada üretilen sıvılarla karışarak kadının yumurta hücresini dölleyerek gebeliğin oluşmasını sağlar.

Ersuyu (Semen, (Meni) Nedir ?

Meni sıvısının ve spermin karışımına semen (meni) adı verilir. Kendine özgü bir kokusu olan beyazımsı renkte yapışkan bir sıvıdır. Boşalma esnasında dışarı atılan meninin içerisinde yaklaşık 300 milyona kadar  adet sperm bulunabiliur. Bunların sadece bir tanesi kadının yumurtasını dölleyebilir.

Bir Cevap Yazın